विविध

अबको एक दुई दिन केही ठाउँमा मेघगर्जन र हुरीबताससहित पानी पर्ने सम्भावना

काठमाण्डौ – अबको एक दुई दिन दिउँसोपछि केही ठाउँमा मेघगर्जन र हुरीबताससहित पानी पर्ने मौसमविद्ले अनुमान गरेका छन् । विशेषगरी पोखराबाट पूर्वतिर बिहान सफा भए पनि दिउँसोपछि मौसम बदली भई केही ठाउँमा एकैछिन पानी पर्ने अनुमान गरिएको मौसमविद् शान्ति कँडेलले बताउनुभएको छ ।

उहाँका अनुसार पूर्वमा बनेको न्यूनचापीय क्षेत्रको प्रभावले अझै केही दिन दिउँसोपछि पूर्वसहित मध्य र पश्चिमको एक दुई ठाउँमा क्षणिक वर्षाको सम्भावना छ । अरु ठाउँको मौसम भने सामान्यतया सफा रहनेछ । 

विश्वमै पहिलो पटक मलेरियाको भ्याक्सिन प्रयाेग

अफ्रिकी देश मलावीमा पहिलो पटक मलेरियाको भ्याक्सिन सार्वजनिक गरिएको छ । विश्वभरि प्रत्येक वर्ष चार लाख पैतिस हजार बालबालिकाको ज्यान जाने यो रोगबाट बच्नका लागि ३० वर्षदेखि प्रयास जारी थियो । यो भ्याक्सिन पाँच महिनादेखि दुई वर्षका बालबालिकाका लागि विकसित गरिएको हो ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) ले मलावी सरकारको यो ऐतिहासिक कार्यक्रमको स्वागत गरेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले धेरै पहिला अफ्रिकी महाद्वीपमा दुई वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाको लागि यो भ्याक्सिन प्रयोगमा ल्याउने घोषणा गरेको थियो । विश्व मलेरिया दिवस प्रत्येक वर्ष २५ अप्रिलमा मनाइँदै आइएको छ । 
 

प्रत्येक मिनेट २ बालबालिकाको ज्यान जान्छ

यो भ्याक्सिन बालबालिकालाई मलेरियाबाट बचाउनका लागि सुरु गरिएको पायलट प्रोजेक्टको एक हिस्सा हो । यो भ्याक्सिनको नाम ‘आरटीएस,एस’ राखिएको छ । डब्ल्यूएचओका अनुसार, अफ्रिकी महाद्वीपका दुई देश घाना र केन्यामा आगामी हप्ता यो भ्याक्सिन प्रयोगमा ल्याइनेछ । यस घातक रोगबाट विश्वमा प्रत्येक मिनेट २ बालबालिकाको ज्यान जाने गरेको छ । 
 

अफ्रिकामा प्रत्येक वर्ष २ लाख ५० हजारको ज्यान जान्छ  

मलेरियाबाट अफ्रिकामा धेरैले ज्यान गुमाउने गरेका छन् । अफ्रिकामा मलेरियाका कारण प्रत्येक वर्ष २ लाख ५० हजारले ज्यान गुमाउने गरेका छन् । डब्ल्यूएचओको अनुमानको अनुसार, दक्षिण पूर्व एसियामा मलेरियासम्बन्धी दर्ता हुने घटनामध्ये ८९ प्रतिशत भारतबाट मात्रै हुने गर्दछ । नेशनल भेक्टर बोर्न डिजिज कन्ट्रोल प्रोग्राम (एनभीबीडीसीपी) का अनुसार, सन् २०१६ मा १० लाख ९० हजार ७ सय २४ घटना दर्ता भएका थिए, जसमध्ये तीन सय ३१ ले ज्यान गुमाएका थिए । 
 

कम उमेरका बालबालिकामा यो रोगको सम्भावना धेरै

पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकामा यो रोगबाट ज्यान जाने खतरा सबैभन्दा धेरै हुन्छ । विश्वभरि प्रत्येक वर्ष मलेरियाबाट ४ लाख ३५ हजार ले ज्यान गुमाउने गरेका छन् । सबेभन्दा चिन्ताजनक कुरा के हो भने यसमा अधिकतर बालबालिका रहेका छन् । 

रिसले रोग निम्त्याउँछ

एजेन्सी । रिस एक प्रकारको भावनात्मक संवेग हो । रिस सधैँ नकारात्मक मात्र हुन्छ भन्नेचाहिँ होइन । कहिलेकाहीँ यसले प्रतिस्पर्धीसँग सामाना गर्न पनि सिकाउँछ । यद्यपि, रिसलाई सूक्ष्म ढंगले हेर्ने हो भने यो मानिसमा हुने ऊर्जाको प्रभाव हो । रिस होस् या प्रेम, दुवैमा ऊर्जाकै भूमिका हुन्छ ।

रिस व्यवस्थापन गर्न मानिसलाई त्यति गाह्रो हुँदैन । तर, बुझ्न नखोज्दा या बुझ्न नसक्दा भने रिसले गम्भीर समस्या उत्पन्न गर्न सक्छ । जब रिस उठ्छ तब हामी कि त रिसलाई दबाउँछौँ, कि पोख्छौँ ।रिस उठेका वेला होसपूर्वक काम गर्न आवश्यक हुन्छ । यो नै सबैभन्दा उत्तम उपाय हो । रिस उठ्न लागेको थाहा पाउनासाथ पूर्ण होसमा बस्ने प्रयास गर्नुपर्छ । म के गर्दै छु, के बोल्दै छु, त्यसले दीर्घकालीन असर कस्तो पुर्‍याउँछ भन्ने कुराको बोध हुन आवश्यक छ ।

जब रिसलाई निष्काम भावले हेर्न थाल्छौँ, त्यसपछि रिस स्वस्फूर्त रूपमा कम हुन्छ । यसो गर्दा रिसको ऊर्जा प्रेम, करुणा, क्षमामा रूपान्तरण हुन जान्छ । नियमित ध्यानको अभ्यासले पनि रिस व्यवस्थापनमा सहयोग पुग्छ ।

रिसबाट यस्ता रोग
रिसले मानसिक, भावनात्मक समस्या त निम्त्याउँछ नै, यसका साथै शारीरिक समस्या पनि हुन्छन् । रिसकै कारण टाउको दुख्ने, रक्तचाप, मुटुरोग, ग्यास्ट्रिक, कब्जियत, अपचजस्ता शारीरिक समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ ।

रिस व्यवस्थापन गर्न
रिस व्यवस्थापनका लागि आफूलाई रिस उठेकोबारे जानकारी हुन जरुरी हुन्छ । किनभने, चरम रिसको अवस्थामा मानिसले होससमेत गुमाउन पुग्छ । त्यसैले यस्तो वेला आफूले गर्ने गतिविधिबारे पनि सचेत हुन आवश्यक हुन्छ, ताकि क्षणभरको गल्तीले पछि पछुताउन नपरोस् । यसो गर्दा रिसको समयमा पनि मानिसले नराम्रो कार्य गर्न सक्दैन ।

रिस उठेको थाहा पाउासाथ चार–पाँचपटक गहिरो र लामो श्वास लिने, छोड्ने गर्नुपर्छ । त्यसपछि आफूलाई शान्त भएको भावना मनमा लिनुपर्छ । यसो गर्दा रिस कम हुन जान्छ । रिस उठ्नासाथ आफ्नो मनलाई डाइभर्ट गर्नुपर्छ । यसो गर्न सकिएन भने सम्बन्धित ठाउँबाट बाहिर निस्कनुपर्छ । रिस व्यवस्थापनका लागि नियमति योग, ध्यान, प्राणायाम पनि गर्न सकिन्छ ।

पहाडी भूभागमा मेघगर्जनसहित पानी पर्ने सम्भावना

काठमाण्डौ – शुक्रबार पहाडी क्षेत्रका केही भूभागमा साँझपख मेघगर्जन र हावाहुरीसहित पानी पर्ने मौसमविद्ले अनुमान गरेका छन् । पश्चिमी वायुसँगै स्थानीय वायुको असरले साँझपख पहाडी भेगको एकदुई ठाउँमा हावाहुरी र चट्याङसहित पानी पर्ने संभावना रहेको मौसमविद् सुवास रिमालले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार मध्य र पूर्वको उच्च हिमाली तथा पहाडी भेगमा हिमपात हुने संभावना पनि छ ।

स्थानीय वायुको असरले शुक्रबार काठमाण्डौ उपत्यकासहित देशका पहाडी भूभागको मौसम बदली भएको छ । तराई क्षेत्रको मौसम भने सफा छ । पश्चिममा न्यूनचापीय प्रणाली आउन लागेकाले शुक्रबार राति पश्चिमी क्षेत्रको मौसम बदली भई केही ठाउँमा मेघगर्जन र हावाहुरीसहित पानी पर्ने मौसमविद् रिमालको अनुमान छ । 

यही प्रणाली मध्य हुँदै पूर्व पुग्ने भएकाले शनिबार दिउँसो काठमाण्डौ उपत्यकासहित मध्य र पूर्वी क्षेत्रको मौसम बदली भई केही ठाउँमा पानी पर्ने उहाँले जानकारी दिनुभयो । 

यसरी हट्छ तनाव

एजेन्सी । तनाव व्यवस्थापनका लागि सन्तुलित दिनचर्या एकद महत्वपूर्ण हुन्छ । त्यसैले, जीवन र दैनिक कार्यलाई आवश्यकता र महत्वपूर्ण आधारमा वर्गीकरण गरी समय निर्धारण गर्नुपर्छ । त्यस्तै, नियमित व्यायाम र आरामले तनावबाट मुक्ति पाउन सकिन्छ ।

सामूहिक सहभागिता
आफ्नो जस्तै रुचि भएका व्यक्ति वा साथीको समूहमा सहभागी हुने गर्नुहोस् । र, रुचिका विषयमा कुराकानी, छलफल आदि गरेमा मानसिक रूपमा स्वस्थ रहन सहयोग पुग्छ ।

काममा व्यस्त
मनमा धेरै कुरा खेलाइरहँदा मानसिक स्वास्थ्यमा निकै असर पर्ने भएकाले कतिपय अवस्थामा मानिसमा डिप्रेसन हुने सम्भावना रहन्छ । तसर्थ, आफ्नो ध्यान बहलाउन सकेसम्म काममा व्यस्त रहन आवश्यक हुन्छ ।

तनावको सामना
तपाईँलाई कस्तो अवस्था र व्यवहारले तनाव हुन्छ रु र, त्यसवेला तपाईँ कस्तो प्रतिक्रिया जनाउनुहुन्छ रु यो मुख्य हो । यदि, तपाईँ कोही व्यक्तिको व्यवहारका कारण तनावमा हुनुहुन्छ भने त्यसको तुरुन्तै प्रतिकार गर्नुहोस् ।

नाकबाट रगत बग्ने समस्या छ ? यस्ता छन् समाधानका उपायहरु

एजेन्सी । रगतमा हुनुपर्ने प्लेटलेटको कमी हँदा, रगत जम्न नदिने औषधि सेवन गरिरहेको अवस्थामा पनि नाकबाट रगत बहन सक्छ । त्यस्तै, रक्तजन्य रोगहरू हुँदा, होमोफेलिया भएको व्यक्ति, कलेजोको रोग भएका व्यक्तिको पनि नाकबाट बारम्बार रगत आउने हुन्छ । मिर्गौलामा समस्या भएकाहरूमा पनि नाकबाट रगत जाने समस्या हुन्छ ।

रोकथाम 
नाकबाट रगत बहँदा तुरुन्तै गर्न सकिने उपचार भनेको बुढीऔँला र अर्को औँलाले बेस्सरी नाकलाई च्याप्ने हो । यसरी औँलाले नाक च्यापेर १० मिनेटसम्म अगाडिपट्टि निहुरिएर बस्नुपर्छ ।

नाक समातेर रगत रोक्ने प्रयास गर्दा मुखबाट श्वास फेर्नुपर्छ ।

यदि १० मिनेटसम्म थिच्दा पनि रगत आउन नछोडे तत्काल नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा गई परीक्षण गराउनुपर्छ ।

नाकको अगाडिको भागमा नसा फुटेर रगत आएको समस्या औषधिबाट नै ठीक हुन्छ । तर, पछाडिपट्टि समस्या ए एक प्रकारको चक्कीले प्रेसर दिएर रगत रोकिन्छ ।

रगत आएका वेला नोजल ड्रप प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन । यस्तो ड्रपले तत्काललाई नसा खुम्च्याएर रगत बन्द गरे पनि केही समयमा नै पुनः रगत आउन सक्छ ।

एकपटक नाकबाट रगत आइसकेको छ भने त्यस्ता व्यक्तिले घाममा निस्कँदा होस पुर्‍याउनुपर्छ ।

केटाकेटीलाई धेरै गर्मीमा खेल्न दिनु हुँदैन । केटाकेटीहरू घाममा धेरै खेल्दा तापक्रम बढी भएर नाकमा रहेका रक्तनली फुट्ने सम्भावना बढी हुन्छ ।
(एजेन्सीको सहयोगमा )

गर्मीको समयमा लगाउनुस् यस्ता कपडा

एजेन्सी । गर्मी मौसमलाई फसेनेबल मौसमको रुपमा लिइने गरिन्छ । गर्मीको समय भएकोले धेरै पसिना आउने समस्याले आजित नै बनाउन सक्छ । जसले गर्दा शरीरमा विभिन्न प्रकारका संक्रमण हुने सम्भावना हुने गर्दछ।

सूतीका कपडा

गर्मी मौसमको लागि सूतीको कपडा उपयुक्त मानिन्छ । सूतीका कपडाले पसिना सोस्ने काम गर्दछ र शरीर दुर्गन्धरहित बनाउँछ। यस्तो कपडाले छालामा मोस्चराइचरको कमी हुन दिँदैन जसले गर्दा ब्याक्टेरिया र फंगल इन्फेक्सनबाट पनि बचाउँछ।

फिक्का रंगको कपडा 
गाढा रंगको प्रकाशलाई सोस्ने भएकोले शरीरमा गर्मी पैदा हुन्छ । त्यसैले गर्मीको लागि हल्का रंगको कपडा उपयुक्त हुन्छ । सेतो, पहेँलो, क्रिम कलर आदि रंगका लुगाहरु उज्यालो हुनुका साथै यसले शरीरलाई शीतलता पनि प्रदान गर्छ। यस्ता रंगले घामको प्रकाशलाई परावर्तन गर्ने काम गर्छ।

खुल्ला खालको कपडा

गर्मीको मौसममा कसिलो कपडाले असहजिलो बनाउछ । गर्मीमा रक्त नलीहरु जाडोमाभन्दा राम्ररी सञ्चालन भइरहेका हुन्छन् जसले प्राकृतिक रुपमै छालालाई पोल्नबाट बचाउँछ। त्यसैले तपाईले गर्मीमा खुकुलो तथा हावा छिर्ने लुगा लगाउनुस् ताकि शरीरमा रगतहरु राम्ररी सञ्चालन हुन पाउन्।

क्याप 
गर्मी मौसममा घाम बढी लाग्ने भएकोले यसले छाला डढ्न सक्छ । जसको गर्दा पनि गर्मीमा बाहिर निस्किनु छ भने याप, चस्मा, छाता बोक्न कहिल्यै र्बिसिनु हुदैँन । (एजेन्सीको सहयोगमा )

महिलाको रोजाईमा होचा पुरुष बढी, होचा पुरुष सँग विवाह गर्ने महिला बढी खुसी

काठमाडौं : प्रेम सम्बन्धमा रहन होस् वा विवाह गर्नको लागि होस् हरेक शारीरिक हिसावले महिलाको रोजाइमा अग्लो हाइट भएको पुरुषह रोजाइमा पर्ने गर्छन्। तर एक अध्ययनले अग्लो हाइट भएका पुरुष भन्दा होचो हाइट भएका पुरुषहरू सम्बन्धमा इमान्दार रहने देखाएको छ।

होचो हाइट भएका पुरुषहरू अग्लो हाइट भएका पुरुष भन्दा आत्मविश्वासी र आफ्नो पार्टनरप्रति धेरै नै समर्पित हुने देखाएको छ। हालै अमेरिकाको न्यूयाेर्क यूनिभसिटीले गरेको एक अनुसन्धानले होचो हाइट भएको पुरुषसँग प्रेम सम्बन्ध तथा विवाह गरेका महिलाहरुको जीवन खुसी रहेको देखाएको छ।

यस्तै अग्लो हाइट भन्दा होचो हाइट भएका पुरुषसँग प्रेम सम्मबन्धमा रहेका धेरै प्रेम जोडीहरूले विवाह गरेको समेत अनुसन्धानले देखाएको छ। होचा पुरुष धेरै अfत्मविश्वासी अनुसन्धानले अग्ला पुरुष भन्दा होचा पुरुष धेरै आत्मविश्वासी हुने समेत देखाएको छ। अग्ला पुरुष भन्दा होचा पुरुष सावर्जनिक ठाउँमा वा साथीभाइको बीचमा खुलेर कुरा गर्न सक्ने तथा सबैसँग राम्रो सम्बन्ध राख्ने सक्ने देखाइएको छ।

यस्तै होचा पुरुषले प्रेममा धोका नदिने समेत अनुसन्धानले देखाएको छ। अग्लो पुरुषको तुलनामा होचा पुरुष आफ्नो पार्टनरप्रति धेरै नै इमान्दार देखिने समेत बताइएको छ। यस्तै होचा पुरुष जीवनमा आएका समस्याहरू सजिलैसँग समाधान गर्न तयार हुन्छन्। साथै सबैलाई प्रेमिल व्यवहार गर्ने खालका हुने समेत देखिएको छ।

ख्याल गर्नुहोस मन दुख्नाले पनि मृत्यु हुन सक्छ

एजेन्सी । अन्य कारणले मृत्यु हुने कुरा सर्वस्विकार्य जस्तै भईसकेको छ । तर मन दुख्नुको कारण पनि मानिसको मृत्यु हुन्छ, भन्दा धेरैलाई पत्यार नलाग्न सक्छ । चिकित्सकहरुका अनुसार व्रोकन हार्ट (टुटेको मुटु) का कारण पनि मानिसको मृत्यु हुन सक्छ ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार दुखद घटनाका कारण मानिसको मस्तिष्क र मुटुमा नराम्रो प्रभाव पर्न सक्छ। उनीहरुले शोक, डर र रिसको अध्ययन गरेका छन् । स्विट्जरल्यान्डका अनुसन्धानकर्ताहरूले ठूलो मानसिक पीडाले कसरी मस्तिष्कलाई प्रभावित गर्छ र मुटुमा क्षति पुर्‍याउँछ भन्ने पत्ता लगाएका छन्। शोधकर्ताहरुले भावानात्मक दुखले मतिष्कलाई चार भागमा उचित तालमेल गर्न नदिने बताएका छन् । जसबाट मुटुमा दुर्लभ रोग विकसित हुन सक्छ ।

टकाट्सुबो सेन्ड्रोमले मुटुको केही भागको रुपलाई नै फेरिदिन्छ र मुटुको आकारअक्टोपस समात्न प्रयोग हुने जापानी भाडो टकाट्सुबो जस्तै बन्छ । जसबाट हृदयघात पनि हुन सक्छ । युनिभर्सिटी हस्पिटल ज्युरिकका चिकित्सकहरु भन्छन् : अबको काम यो तथ्यको पुष्टि गर्नु र रोग रोकथामका लागि उपचारविधि पत्ता लगाउनु हो । (बिबिसीको सहयोगमा)

ओखलढुंगा–रुम्जाटर सडकखण्डका संरचनाहरु धमाधम भत्काइदै

ओखलढुंगा । ओखलढुंगा– रुम्जाटर सडकखण्डमा पर्ने अस्थाई रुपमा बनेका घरटहराहरु धमाधम भत्काउन थालिएको छ । सडकखण्डको दायाबायाँ पाँच पाँच मीटरभित्र निर्माण भएका घर–टहराहरु भत्काउन थालिएको हो । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई अनुदान व्यवस्थान तथा स्थानीय पूर्वाधार कार्यलयका अनुसार सडकखण्डको पाँच मीटर भित्र पर्ने घरटहराहरु सदरमुकामको रमाइलोडाँडाबाट भत्काउन सुरु गरिएको छ । रमाइलोडाँडाको जिरो पोईन्टबाट अस्थाई संरचनाहरु भत्काउन सुरु गरिएकाले अब रुम्जाटर सडकखण्डको काम समेत द्रुत गतीमा अगाडि बढ्ने आयोजनाका प्रमुख युवराज खरेलले बताए ।

केही दिन अघि प्रमुख जिल्ला अधिकारी सहितको टोलीबिचको छलफलपछि सडक निमार्णका क्रममा बाधा पु¥याएका घरटहराहरु तत्काल भत्काउन निर्देशन दिएपछि काम अघि बढेको हो । सडक निमार्णका क्रममा स्थानीयलाई घर तथा टहरोको मुवाब्जा समेत बितरण गरिसकेपछि पनि स्थानीयहरुले घर टहरा भत्काउन नमानेपछि पाँच दिने सुचना जारी गरिएको थियो ।

सोही अनुसार सडकबाट पाँच पाँच मीटर भित्रका घरटहरा भत्काउन थालिएको खरेलको भनाइ छ । सडक छेवैमा विभिन्न पसल तथा ब्यवसाय सञ्चाल गर्दै आएका स्थानीयहरुले भने दुख व्यक्त गरेका छन् । उनीहरुले गरीखाने टहरो समेत सडक आयोजनाले कटाएपछि दुख लागेको बताउने गरेका छन् । स्थानीय तेज बहादुर सुवेदीले सडक आयोजनाले संरचना भत्काएपछि दुख लागेको बताउदै सडकको स्तरउन्नती हुनेमा अर्कोतर्फ भने आशा पलाएको बताए । उनले सडकले कटान गरेका घर तथा संरचनाहरु मुवाब्जा पाइएका समेत बताए ।

भुकम्पपछिको कार्यक्रम अन्तरगत राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई अनुदान व्यवस्थान तथा स्थानीय पूर्वाधार कार्यलय मार्फत कालोपत्रेको काम भैरहेको ओखलढुंगा रुम्जाटर सडकखण्ड ११ किलोमीटर छ । रमाइलोडाँडाको जिरो पोइन्टदेखि रुम्जाटार विमानस्थलसम्मको सडकखण्डमा सडकको दायाँबायाँ पर्ने पाँच पाँच मीटरभित्र रहेका संरचनाहरु अयोजनाले भत्काउन थालेको हो ।

बिशेष समाचार

निर्मला हत्या प्रकरणको एक वर्ष, दोषी पत्ता लगाउन सरकार असफल

मकवानपुरमा भीषण वर्षा, बाटो अबरुद्ध, गाडीलाई खोलाले बगायो

दोलखामा कारागारभित्रै कैदीकाे मृत्यु, आत्महत्याकाे आशंका

%d bloggers like this: